Urbanist Vietnam

BackĐời Sống » Kiến Trúc » Vẻ đẹp của nhà phố xưa ở Sài Gòn qua tranh ký họa của kiến trúc sư nước ngoài

Vẻ đẹp của nhà phố xưa ở Sài Gòn qua tranh ký họa của kiến trúc sư nước ngoài

Kiến trúc Việt Nam thay đổi như thế nào sau thời kỳ thuộc địa?

Đọc phiên bản Tiếng Anh của bài viết tại đây.

Thay vì tiếp tục xây dựng các công trình theo kiến trúc thời Pháp thuộc hay quay lại với lối cất nhà của cha ông qua bao đời, người Việt đã chọn theo đuổi phong cách kiến trúc hiện đại (modernist architecture) vào giai đoạn nửa sau của thế kỷ 20, điều này thể hiện rõ qua những ngôi nhà phố được xây trong thời kỳ ấy.

Người Việt không thuê kiến trúc sư mà tự thiết kế, thử nghiệm và làm phong phú thêm kiến trúc hiện đại bằng gu thẩm mỹ riêng biệt không thể tìm thấy ở nền văn hóa nào khác.

Nhìn vào những ngôi nhà phố ở Sài Gòn, ta thấy rõ các yếu tố kiến trúc phục vụ cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau, cũng như nhịp sống đô thị đặc trưng của thành phố. Từ con hẻm bình dị ở Quận Bình Thạnh tới dãy nhà mặt tiền ở Quận 1, mỗi ngôi nhà phố đều mang đậm bản sắc Việt và cá tính của chủ nhà.

Tầng trệt thường được dùng làm cửa hàng và vì thế trực tiếp tham gia vào đời sống của khu phố. Các tầng trên được dùng làm không gian sinh hoạt và luôn có ban công hướng ra mặt đường. Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, tầng trên thường được thiết kế với hệ lam chắn nắng bằng bê tông mà đôi khi chính là điểm nhấn phong cách cho không gian.

Đặc điểm chung là như vậy, nhưng mỗi ngôi nhà lại mang một vẻ đẹp riêng và không căn nào giống căn nào. Từ vô số cách sắp xếp lam gió đến các chậu cây kiểng treo thành hàng ở mặt trước ngôi nhà, các yếu tố kiến trúc kết hợp nhịp nhàng với nhau theo một bố cục phức tạp mà có sức thuyết phục, không chỉ phục vụ công năng sử dụng mà còn thể hiện khiếu thẩm mỹ của gia chủ.

Trong khoảng thời gian 20 năm, kiểu nhà này là thiết kế được ưa chuộng nhất ở khắp miền Nam. Nó phản ánh thị hiếu kiến ​​trúc của đa số người dân và từ đó tạo thành một phần bản sắc của họ.

Dù đã xuất hiện từ cách đây bảy thập kỷ, nhà phố thương mại vẫn là một phần của cảnh quan Sài Gòn hiện nay. Thế nhưng, hằng ngày chúng ta đi qua chúng mà lại chẳng chú ý đến sự hiện diện của chúng. Quen mắt là thế nhưng chẳng mấy ai hiểu rõ về kiểu kiến trúc này. Và dù được xem là một nét đặc trưng của Sài Gòn nhưng nhà phố chưa được ngợi ca đúng với giá trị về mặt lịch sử và văn hóa.

Thật không quá khi ví Sài Gòn là một bảo tàng của kiến trúc hiện đại, vì thành phố còn lưu giữ rất nhiều di sản thể hiện năng lực đổi mới của một nền văn hóa trong việc tiếp thu phong cách kiến trúc mới đồng thời vẫn duy trì được bản sắc dân tộc.

Khi nhìn ngắm các bản phác họa của kiến trúc sư cảnh quan Camille Pinson, chúng ta như được nhắc nhở rằng hãy dành nhiều sự chú ý hơn đến những "di sản sống" của lịch sử Sài Gòn.

Bài viết liên quan

- Kiến Trúc

'Nhà hang' ở Hà Nội mang hơi thở từ quá khứ

Toàn bộ ngôi nhà được tạo nên bởi hai lớp tường xây bằng gạch nung giúp chống nắng gió, mang lại ánh sáng tự nhiên và không gian thông thoáng đãng.

- Kiến Trúc

Chòi nghỉ cho bà con nông dân được gợi cảm hứng từ mô hình lego

Thay vì làm mới diện mạo của một căn hộ cũ hay dựng lên những mái vòm cao vút từ tre, một công ty kiến trúc trong nước đã thử thách khả năng sáng tạo của mình bằng cách tạo ra một chòi nghỉ độc đáo bằ...

- Kiến Trúc

Chạy trốn phố thị ồn ào trong căn hộ yên bình trên cao

Dự án tân trang căn hộ gần đây nhất của Atelier 12 là một thử nghiệm để tìm ra giải pháp cho không gian sống thiếu ánh sáng.

- Kiến Trúc

Mãn nhãn với không gian thiết kế công nghiệp tại AN' Garden Cafe

Với những ai yêu thích các quán cà phê mang phong cách decor công nghiệp, AN’ Garden ở Hà Nội sẽ là một địa điểm hoàn hảo để thưởng thức cà phê vào dịp cuối tuần.

- Kiến Trúc

Ngôi nhà gốm lưu giữ hồn quê của làng nghề Bát Tràng

Ngôi nhà năm tầng với bức tường ngoài làm bằng gạch gốm Bát Tràng này đã gợi lên một ý tưởng mới về việc sử dụng vật liệu gạch thô trong công trình xây dựng nhà ở. 

- Kiến Trúc

Ngôi nhà mang cảm hứng hương đồng gió nội và thiết kế đương đại

Trước khi biết dựng nhà bằng gạch hay bê tông cốt thép, con người đã từng sống hòa mình với thiên nhiên giữa đồi cỏ lộng gió; trong hang động ngập tràn ánh trăng; hay ngay giữa rừng cây ríu rít tiếng ...

Đồng Sáng Tạo

- Khách Sạn

Villa Sông hướng tới thu hút cư dân Sài Gòn

Khi nói về những khách sạn sang trọng ở Sài Gòn, chắc hẳn bạn sẽ mường tượng ra khung cảnh những doanh dân và các gia đình ngoại quốc đang tận hưởng kỳ nghỉ trong mơ của họ. Thế nhưng hình ảnh ấy khôn...

- Ăn & Uống

Người Sài Gòn ăn tất niên như thế nào?

Việt Nam bắt đầu sử dụng Công lịch từ thời Pháp thuộc, và đến ngày nay, khoảng thời gian từ Tết Dương lịch đến Tết Nguyên Đán đã trở thành một mùa lễ hội của người Việt với nhiều hoạt động họp mặt và ...

- Ăn & Uống

Pasteur Street ra mắt bia vị tắc chào Tết Tân Sửu

Cùng với bao lì xì, bánh chưng xanh và câu đối đỏ thì cây tắc cũng là một trong những biểu tượng của ngày Tết cổ truyền Việt Nam.

- Ăn & Uống

Pasteur Street Brewing cùng Ba Gác nướng & bia tạo nên hương vị thân quen

Pasteur Street — công ty bia thủ công tiên phong tại Việt Nam — hợp tác cùng chuỗi nhà hàng Ba Gác nướng & bia tiếp tục từng bước chinh phục khách hàng trong nước.

- Đồng Sáng Tạo

Tranh phong cảnh dạt dào “Sức sống mộc nhiên” của Lim Khim Katy

Khi nói về quá trình tạo ra những bức tranh phong cảnh ấn tượng của mình, Lim Khim Katy giải thích rằng: “Tôi để cho chiếc bay vẽ của mình tự do bay lượn”.

- Ăn & Uống

Kitchen: Nhà hàng phi lợi nhuận ở Sài gòn cho ra đời những món ngon ấm lòng

Với triết lý “căn bếp là trái tim của ngôi nhà”, nhà hàng phi lợi nhuận Kitchen ở Quận 2 hướng đến mục tiêu chăm sóc cộng đồng bằng những món ăn vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe.